De dikke van de Standaard

Het lieve mensje in de dagbladwinkel keek me maar wat vreemd aan toen ik de Standaard op haar toonbank kwakte met de woorden "Ik wil graag dit boek kopen." Fronsend en een beetje gegeneerd ga ze me "Twee euro" als rake repliek. Ouch, I felt that one.

Het is een veelgehoorde klacht: onze kranten worden dikker maar niet beter, niet informatiever en zelfs niet amusanter. Onze kranten zijn kleurrijker, handiger van formaat, zwaarder van gewicht en talrijker van pagina's. Ik geloof in de hypothese dat we dra een bestelwagen nodig zullen hebben om de krant te kunnen kopen en naar onze huizen te kunnen transporteren. Vooral de weekendbijlages zijn vreselijk volumineus geworden. Je kan met zo'n papieren wangedrocht echt niet op een trein gaan zitten zonder je medemensen ernstig lastig te vallen. Nu ja, sommige mensen houden daarvan. Als je je krant aan de keukentafel leest lijkt het wel of je een archivaris of documentalist bent. Ik kan leukere dingen bedenken dan een halfuur papier ruimen na een poosje de krant gelezen te hebben.

Een poosje? Als je dat ding, want ik heb geen positievere term om het te benoemen, helemaal uitgelezen wil hebben ben je een weekje zoet. Zeer ironisch aangezien de weekendkrant volstaat met exposities en films die je absoluut moet bekijken, boeken die je absoluut gelezen moet hebben, muziek die je gehoord moet hebben en restaurants en gerechten die je gesmaakt moet hebben. Niet als je de krant uit wil lezen. Dan zit je namelijk van 8 uur in de ochtend op zaterdag tot 10 uur in de avond op zondag te lezen. Ik kan alweer leukere dingen bedenken om te doen.

Toen ik nog student was en ik, in een ultieme poging om het geld van mijn ouders met bakken over de balk te smijten, gekozen had voor een bijkomende master in de journalistiek kwam er af en toe een hoofdredacteur zijn krant met hand en tand aan ons verdedigen. Ik zag daar zeer goed het absurdisme van in; wij, als leden van de academische intelligentsia, bekeken het hele mediagebeuren met kritische ogen en werden geacht om een man als Yves Desmet het vuur aan de schenen te leggen. Nu waren wij maar wat een alcoholistische gedesinteresseerde bende, zoals de meeste alfa-wetenschappers dat zijn, en deden wij dat niet. Maar het werd desalniettemin van ons verwacht. Het jaar dat daarop volgde was Yves een potentiële baas van ons, en werden wij geacht om zeer kritiekloos en voor zeer weinig geld aan intellectuele prostitutie te doen. Ultieme ironie! Sommigen onder ons, ex-journalistiekstudenten, prostitueren zich nu met verve. Ik niet, maar als ze mij iets zouden aanbieden dan spring ik erop als een wilde bloedhond en laat ik me als het moet overal betasten. Want ik houd van schrijven, ik houd van het buzzgevoel dat je krijgt als je aan een leuk verhaal of aan een verslag kan werken.

Desmet had natuurlijk gelijk toen hij zei dat er vroeger ook problemen waren. We willen niet weer naar het systeem van de partisanenkrant, de krant die bij een bepaalde politieke of levensbeschouwelijke zuil aanleunde. Nee, natuurlijk willen we dat niet. Maar het is toch zeer gevaarlijk hoor om over dichter bij 'de waarheid komen' te gaan spreken. Ik zie geen grotere waarheidswaarde, maar individuele mensen die nog steeds zeer subjectieve en soms ideologische geladen standpunten innemen. Dat kan ook niet anders, mensen zijn immers geen objectiviteitsmachines, wanneer ze over iets gaan schrijven hebben ze al een zekere gerichtheid ten opzichte van het onderwerp. Ik wil het zwaar beladen woord subjectiviteit daarvoor zelfs niet gebruiken. Schrijven is een actie, een actie is altijd een gerichte bezigheid en daarmee is objectiviteit grotendeels uitgesloten. Maar we gaan hier niet al te epistemologisch worden.

Is de gigantische stortvloed aan informatie die je als je de krant wil doornemen een verbetering? Een stortvloed aan info kan je op het internet ook vinden, voor bijna geen geld. Moeten de kranten dan niet net een selectie aanbieden? In plaats daarvan lijkt het of ze proberen om volledigheid te bereiken in zoveel mogelijk rubrieken.

Ik ben 25 jaar, ik heb filosofie gestudeerd, daarna journalistiek, daarna ben ik begonnen aan een studie in de biochemie. Die laatste studie heb ik zeer vlug stopgezet. De stopzetting heeft me erg veel pijn gedaan, nooit zal ik de technische details van de inwendige werkingen van het leven kennen. Maar ik heb me daarover gezet. Het is futiel om te streven naar volledige informatie, naar volledige kennis, wij zijn en hebben geen oneindig wezens. Als ik, zo jong en zo groen, dat al kon leren, waarom kan het persbedrijf dat dan niet?

Mijn voornemen voor het volgende weekend: ik kies de dunste krant. Liever een gedoseerde hoeveelheid waardeloze en slecht verwoorde informatie dan 3000 erg elegante en geweldig informatieve stukken waarvan ik slecht 1 procent kan lezen en nog minder kan onthouden.

Zeer stille Sterchele

Ik houd erg veel van voetbal, ik verslind alles dat van dichtbij of van veraf ook maar iets met voetbal te maken heeft. Mijn vrienden noemen me een fanaticus. Als er gekozen moet worden tussen een film voor volwassenen waarin meisjes met hun blanke blote boezems zwangelen en een voetbalwedstrijd dan kies ik altijd voor de (voetbal)wedstrijd. Ik word het nooit beu om feitjes over voetbal op te sommen, matchen te bespreken of om de goede en slechte kanten van spelers openbaar te maken. Tijdens het vrijen denk ik weleens aan Vincent Kompany.

Dat is eigenlijk niet waar.

Anyhow, François Sterchele is dood. "Star sailor", dacht ik eerst nog toen het bericht mijn hoofd binnentrilde en ook, "dat is nu jammer", want ik houd van de muziek van Starsailor. Maar het ging over iemand anders, naar alle schijn een soort van opkomende voetbalheld. "Ook leuk!", dacht ik meteen, en onmiddelijk daarop, "Moving on!" Dat gaat zo. Schietpartij in Schaarbeek, moving on! 80.000 doden in Myamar, moving on! Zo ook met deze zaak. Getalenteerde jongeman sterft in verkeersongeval, moving on!
Niet dus, uren en uren werden wij, de Belg, bestookt met allerlei boodschappen, anekdotes, interpraties en verklaringen over het wel en wee van deze, zoals mij duidelijk werd, zeer toffe peer.

Sterchele reed zich deze nacht met zijn Porsche te pletter op de N49 in Vrasene, richting Knokke dan nog. Onvergeeflijk snobistisch van hem. Hij reed natuurlijk te snel. Ik wil me bij voorbaat al verontschuldigen bij Filip Joos, die naast voetbalcommentator blijkbaar ook een uitstekend socioloog is. Filip Joos vindt dat we leven in een puriteinse maatschappij en dat uitspraken zoals de mijne in de voorgaande zinnen een beetje belachelijk zijn. Dat vertelde hij aan mij persoonlijk, weliswaar doorheen mijn radio en in het bijzijn van opperlolligaard Peter van de Veire. Wel Filip, wij liberale denkers onder elkaar kunnen elkaar best wel met de voornaam aanspreken, dat vind ik nu dapper gesproken van je. Dat is jouw visie, dat zijn de tekenen die jij ziet. Niet dat het er bijzonder veel toe doet, maar laat ik je toch even tegenspreken en eens vertellen wat ik zie.

Ik zie een totaal dolgedraaide spektakelmaatschappij. Dat moet jij als sport- en mediaman, al is het maar gedeeltelijk, wel kunnen volgen. Ik zie overal dat het mensen eigenlijk helemaal niet kan schelen wat er gebeurt, zolang er maar iets gebeurt. Zolang het maar knalt. Doping, hartaanvallen op het veld, omkoperij, de dikke kop van een voormalige Argentijnse spits! Zolang het er maar mooi, smooth en spannend uitziet. Zolang het maar sexy is. Ik zie ook dat er eigenlijk niets meer gebeurt doordat er zoveel gebeurt. Baudrillard, wiens overlijden ik vorig jaar slecht zeer summier vermeld heb gezien, noemt dat de inertie van het hyperreële. We zitten eigenlijk heel de tijd in een spektakelstoel, een beetje zoals in de bioscoop het geval is, en al wat men ons voorlepelt nemen we met de grootste traagheid tot ons, onkundig om te reageren. Ik heb het nu over ons, Filip, als leden van de massa, niet als de zeer vooraanstaande intellectuelen die we beiden zijn. Aldus, en probeer me nu nog even te volgen, het duurt niet al te lang meer voor ik tot mijn punt kom, gaat het niet om een puriteinse maatschappij waarin wij leven. Het gaat erom welk spektakel er kan gegenereerd worden door zeer puriteinse uitspraken te doen. Als puriteinse uitspraken een spektakel opleveren dan zullen er puriteinse uitspraken gemaakt worden. Zoniet, dan niet. Te vlug rijden is zo rijden dat het een leuk verhaal oplevert waarvan mensen zeggen: "oh" of "ah" of "ze moesten die snelheidslimiet verlagen" of "ze moesten die snelheidslimiet verhogen". Maar nog een keer: dat is maar mijn mening over die hele zaak. En Baudrillard, ach ja, die reed niet in een sportwagen en heeft gewoon een resem ontoegankelijke boeken geschreven. We moeten daar allemaal niet te zwaar aan tillen. Zwaarwichtigheid is weliswaar de boodschap zelf, zeker als het over de dood gaat.

Misschien heb jij een tante Maria die vaak dingen zegt als "ze moesten hem bij zijn kloten ophangen en hem schillen met een patattenmes." Ik heb er ook zo eentje, maar ik acht ze van minder belang in de hele thematiek ter hande. We kiezen allemaal onze eigen bronnen.

Uiteindelijk besluipt me ergens een zeer cynische, op en top verfoeilijke maar zeer spectaculaire gedachte, die dus uitgesproken moet worden. De gedachte: als ik ooit een kleuter doodrijd hoop ik dat ik tegen die tijd een bekend sportidool ben. We leven in een zeer spectaculaire maatschappij, met niets achter de facade.

Sterchele is stil, en waarschijnlijk zou het hem geen ruk kunnen schelen of de maatschappij vol spektakel is of niet. Als hij maar kon voetballen, van het leven genieten en klaarblijkelijk, te vlug rijden. Zeker kunnen we daarvan niet zijn. Moge je rusten in vrede, François, ik denk aan je, met zo weinig mogelijk spektakelgeilheid.

Lieve Jean-marie,

Ik geef het toe, ik heb je niet altijd de sympathiekste onder de sympathiekelingen gevonden. En ik geef toe dat je argumenten over jongeren en het gebrek aan respect zeker een grond van waarheid hebben. Ik zelf heb niet zoveel problemen met die jongeren, misschien omdat ik zelf nog jong ben, hoewel ik toch ook regelmatig met jongeren werk en samenwerk. Maar ik heb dan ook nog nooit wat ze 'een concentratieschool' noemen gewerkt. Bij mij ging het alleen om 'witte scholen'. Tot mijn grote verbazing heet dat echt zo. Dat heb ik op Radio1 gehoord, en Radio1 mag dan al zijn kleine mankementen hebben, zo nu en dan, wat het hanteren van officiële terminologie betreft vertrouw ik de zender volledig.

Een pluimpje voor de lieve mensen van radio1.

Jij, JM, en ik hoop dat je het me vergeeft dat ik 'je' zeg en je JM noem, krijgt van mij geen pluimpje. Ik vind jou een erg vervelend mens. Ik vind iedereen die tegen me beweert dat hij of zij erg 'recht door zee is' trouwens onmiddelijk vervelend. Dan ben je een alleraardigste, toffe discussie aan het voeren, genuanceerd, met oog voor alle mogelijke problemen, maar plots komt er iemand op de proppen die persé 'recht door zee' wil zijn. Meestal gebaar ik nog van 'nee, nee, alsjeblieft, laat ons onze fijne conversatie nu." maar het is eens die zin eruit is, altijd te laat. De uiteindelijk onverbiddelijke oplossing dient zich nu aan en het moet nu ongezellig worden. De rechtdoorzeeërs zien het als een morele verplichting dat het ongezellig wordt. Net zoals God in den beginne 'het worde licht' schreeuwde, schreeuwen zij 'recht door zee' en worden we inderdaad beroofd van onze aangename duisternis.

Soms, tijdens momenten van mentale zwakte, lijken die middeleeuwen me wel wat. Een beetje formeel rond de pot draaien, met veel geijkte formules, en er geen zak om geven of je een beetje dichter bij iets als waarheid, redelijkheid of resultaat komt. Het helpt niets maar het houdt een mens wel bezig. En wat kan je meer wensen dan een beetje bezig zijn?

Dat is absoluut het hoogste dat je kan wensen.

En ach JM, ik weet het, de politiek heeft een zekere mate van besluitvaardigheid nodig. De politiek drijft op harde resultaten. Er is geen plaats in de politiek voor zweverig gezeik en gezwans. Politici zijn de meest gehate wezens op deze planeet. Ik zet die twee vaststellingen naast elkaar, nergens wordt er door mij een causale link gesuggereerd.

En ach JM, ik weet het ook, de jeugd heeft geen respect. En ik wil me ook niet afvragen of de jeugd ooit respect heeft gehad. Voor mijn part wel, het kan me niets schelen. Wat ik graag aan u zou willen vragen is net de clichévraag die aan elke jongere gesteld wordt die iets mispeutert: "Doe je dat thuis ook?"

Dan stel ik me voor dat je thuis aan tafel rond een rijk gevulde dis zit, ter ere van een of andere verjaardag van een of ander familielid. De conversatie kabbelt gezellig voort en er wordt gepraat om te praten, gewoon een beetje leuteren. En er passeren dan best wel belangrijke dingen de revue. De belangrijke vragen van het leven en het wordt later. Je zegt niet veel, maar je zit iedereen die spreekt op de welbekende norse manier aan te kijken. De conversatie wordt nu echt lyrisch en iedereen geeft zijn eigen visie op de zin en de oorsprong en het doel van het bestaan. Er wordt wat afgelachen, het leven is mooi. Maar het zint je niet, al dat gebabbel, en je onderbreekt je tante Ida zeer abrupt door met je vuist op tafel te slaan. Iedereen verstomt, alle ogen zijn op je gericht, langzaam begin je te spreken: "En nu ga ik recht door zee zijn." Je bent recht door zee en een kwartier later kent iedereen in zeven heldere punten de betekenis, de oorsprong en het doel van het bestaan. Discussie gesloten.

En ik stel me ook voor dat je des avonds in bed toch eens twijfelt, en dat je aan je vrouw vraagt of je het een beetje goed deed vanavond. Dat je haar antwoord niet afwacht en jezelf een schouderklopje geeft: "Goed gedaan Jean-Marie, je bent een goed en rechtvaardig mens."

Natuurlijk ben je een goed en rechtvaardig mens JM, maar daar gaat het helemaal niet om.

Trendwatcher Frank voorspelt: de nieuwe kruisigingsrage.

Ha Pasen! Kinderen zoeken doodgelukkig naar eieren, eten marsepein en andere lekkernijen. De katholieke kerken zitten nog een keertje volgeladen en mensen genieten er van een lokale opvoering van de Mattheuspassie. Op televisie worden de epische films van weleer nog eens vanonder het stof gehaald. Gezinnen komen samen rond de tafel om te genieten van een heerlijke paasmaaltijd. Een dozijn wacky Fillipijnen krijgt metalen krammen door de handen en voeten geramd, laat zichzelf op een kruis oprichten en hangt enkele uren in de zon te kermen. Nu denkt u vast: "Hold your horses, kruisigingen?"
Natuurlijk is er elk jaar verontwaardiging over de rituele kruisigingen bij onze grappige christelijke eilandvrienden en uiteraard spreekt men wel eens over "barbaarse praktijken" met occasioneel iemand die door het lint gaat en een krijsen over "fanatici" aanzet. Maar ik zeg: als jullie daar gelukkig van worden, lieve mensen, dan moeten jullie dat gewoon doen! Meer nog, als er volgend jaar op het Sint-Baafsplein in Gent een kruisigingetje zou komen ben ik zeker van de partij. Want geef toe, hoeveel kansen krijgt een mens in zijn leven om eens echt mee te helpen om de Christus af te slachten?

Een zeer bevooroordeeld brein.

Wetenschappers van Harvard University hebben enige evidentie gevonden voor de locatie van vooroordelen in het brein, zo meldt Scientific American deze week. Bij het afnemen van speciale vragenlijsten bekeken de onderzoekers met een speciaal soort MRI de Mediale Prefrontale Cortex (of mPFC, zie illustratie) en kwamen tot een opmerkelijk resultaat. Naar gelang er vooroordelen in het spel zijn vertoont dan wel het ventrale dan wel het dorsale deel van de mPFC een verhoogde activiteit. Met andere woorden: wanneer een student in het experiment dacht dat hij (zogenaamde mentaliserende) vragen kreeg over een lid van zijn eigen socioculturele groep schatte hij de situatie in met een ander deel van zijn brein dan wanneer hij vragen kreeg over een lid van een andere groep (met name conservatieve christenstudenten uit de biblebelt). Dit onderzoek kan een belangrijke stap zijn naar het beter begrijpen en aanpakken van vooroordelen in onze getroubleerde samenleving.
Link

Oninteressante schrijversstaking dicht bij oninteressante ontknoping.

Driewerf hoera! De schrijvers en scenaristen in Hollywood komen na de maandenlange staking dicht bij een akkoord. Dat wil zeggen dat we binnenkort misschien weer gloednieuwe dolgeïnspireerde afleveringen van klasseshows als de Gilmore girls, One tree hill, My name is earl, Two and a half men en nog veel veel meer kunnen zien. Excuseert u me dat ik nog net even niet in mijn broek schijt van enthousiasme. Maar het liep ook wel de spuigaten uit met de behandeling van de schrijvers. In de volgende reportage wordt duidelijk dat sommigen onder hen ocharme 60.000 dollar per jaar verdienden. Daar koop je niet eens een nieuwe Maserati Granturismo (kostprijs 150 ton)voor! Moeten de schrijvers die ons zoveel geweldig vermaak van een bijna Proustiaans niveau geven soms met een mitsubishi carisma rijden? For shame, Hollywood, for shame!

Harry de croco.

Hij heet de Montealtosuchus Arrudacamposi, maar zijn vrienden noemen hem gewoon Harry. In Brazilïe is afgelopen donderdag een fossiel gevonden dat de missing link zou kunnen vormen tussen de dinosauruskrokodillen, zoals de sarcosuchus (foto), en morderne krokodillen. De zogenaamde 'missing links', of correcter overgangsfossielen, zijn zeer belangrijk in het publieke debat over Evolutionisme en Darwinisme omdat aanhangers van Creationisme en Intelligent Design weleens het argument gebruiken dat er geen fossielen werden gevonden met half-afgemaakte functionele eigenschappen. Dat is ook zo, maar de overgangsfossielen demonstreren duidelijk dat er een evolutionaire lijn te trekken valt tussen verschillende soorten. Deze vondst is dan ook een beetje als je ouders betrappen tijdens de liefdesdaad: een tentoonstelling van oeroude krachten aan het werk, bevroren in de tijd.

Link